Trở về từ Hà Nội sau chuyến trông cháu cho thằng út, tôi chưa kịp đặt chiếc túi xuống đã thấy hành lý của mình nằm chỏng chơ ngoài cổng. Một mảnh giấy vo tròn, nguệch ngoạc dòng chữ: “Nếu bà muốn ở lại, chuồng bò là của bà. Con dâu bà nói.” Tôi đứng lặng vài giây, rồi bất giác bật cười. Người ta tưởng tôi sợ ư? Tôi rút điện thoại, gọi thẳng cho ngân hàng. Chỉ sau một cuộc gọi, mọi thứ trong căn nhà ấy… không còn như trước nữa.
Trở về từ Hà Nội sau gần hai tháng trông cháu cho thằng út, tôi chỉ mong được nghỉ ngơi đôi chút. Chuyến xe khách vừa dừng trước cổng, tôi còn chưa kịp chỉnh lại quai túi thì đã thấy hành lý của mình nằm chỏng chơ giữa sân, còn cửa nhà thì khóa chặt. Trên đống đồ lộn xộn là một mảnh giấy vo tròn, dòng chữ nguệch ngoạc như viết vội:
“Nếu bà muốn ở lại, chuồng bò là của bà. Con dâu bà nói.”
Tôi đứng chết trân vài giây. Không phải vì đau. Mà vì cái cách người ta cố tình sỉ nhục mình một cách vụng về đến mức… buồn cười. Tôi nhặt tờ giấy, vuốt phẳng, rồi bật cười thành tiếng. Tiếng cười khô khốc, lạnh tanh.
Hóa ra họ nghĩ tôi sợ phải ra khỏi căn nhà này? Họ tưởng tôi không dám phản ứng? Hai vợ chồng thằng cả chắc đã tính toán đâu vào đấy: tôi già, về quê sống nương nhờ con, thì quyền quyết định thuộc về họ. Mẹ chồng bị đuổi, cùng lắm đi kể làng trên xóm dưới, nhưng ai quan tâm?
Họ lầm rồi.
Tôi kéo vali vào đúng chỗ cũ trước hiên, ngồi xuống bậc thềm, bình thản như đang chờ ai đó mở cửa. Chỉ khác là tôi không chờ họ. Tôi lấy điện thoại, bấm số của ngân hàng – nơi tôi vẫn lặng lẽ gửi tiền tích góp gần cả đời đi làm may thuê, bán rau, nuôi hai đứa con ăn học.
Cuộc gọi kết thúc sau chưa đầy mười phút. Giọng nhân viên ngân hàng rõ ràng, chuyên nghiệp, xác nhận từng điều tôi yêu cầu:
– Khóa sổ tiết kiệm đứng tên chung.
– Dừng ủy quyền cho con trai cả.
– Kích hoạt lại thẻ chi tiêu của tôi.
– Và quan trọng nhất: Tiến hành xem xét khoản vay mà vợ chồng nó đang đứng tên nhờ tài sản bảo lãnh của tôi.
Căn nhà này – thứ mà họ nghĩ tôi cần – thực ra chưa bao giờ là thứ ràng buộc tôi. Nhưng với họ thì khác. Họ đang xây lại mặt tiền, mua thêm một mảnh đất vườn bên cạnh… tất cả đều cần tiền. Và phần lớn trong đó đứng trên nền móng là chữ ký của tôi.
Tôi đứng dậy, phủi bụi trên quần. Trời sẩm tối, gió từ cánh đồng thổi đến mang theo mùi rơm khô. Tôi nhìn lại căn nhà của chính mình – nơi tôi đã sống hơn nửa đời người, nuôi hai đứa con lớn khôn. Và giờ đây, họ đòi tống tôi ra… chuồng bò.
Tôi cười nhẹ.
Gió bắt đầu mạnh hơn. Cánh cổng sắt kêu “keng” một tiếng dài.
Tôi biết, chỉ cần thêm vài tiếng nữa thôi, trong căn nhà kia… chắc chắn sẽ có người hốt hoảng chạy ra tìm tôi.
Tôi bình thản kéo vali đi, để lại tờ giấy “chuồng bò” nằm lăn lóc trước hiên.
Cuộc chơi chỉ mới bắt đầu
Tôi kéo vali rời khỏi cổng nhà, vừa đi vừa gọi cho thằng út:
– “Mẹ về rồi. Nhưng chắc tối nay mẹ ngủ nhờ nhà dì Tư.”
Nó im lặng vài giây, rồi hỏi ngay:
– “Có chuyện gì hả mẹ?”
– “Không sao. Rồi mẹ kể.”
Nó còn đang bận con nhỏ, tôi không muốn làm rối thêm chuyện. Dù vậy, chỉ cần nghe giọng tôi, nó hẳn biết trong nhà có biến.
Tôi bước sang nhà dì Tư – người bạn thân nhất của tôi từ thuở nhỏ. Dì nhìn tôi, nhìn cái vali, rồi không hỏi gì nhiều, chỉ lặng lẽ dọn chỗ ngủ. Đó là điều tôi trân trọng nhất: có người hiểu mình không cần phải giải thích
Khoảng hơn một tiếng sau, điện thoại tôi rung liên tục. Đầu tiên là số của thằng cả, rồi đến con dâu, rồi đến số lạ – chắc ngân hàng gọi xác nhận thêm thông tin. Tôi để tất cả im lặng.
Đến cuộc thứ mười hai, tôi mới nghe máy.
Giọng thằng cả gấp gáp:
– “Mẹ đang ở đâu? Sao ngân hàng báo nhà mình có vấn đề về bảo lãnh? Con gọi hoài mẹ không nghe!”
– “Mẹ đang ở chỗ an toàn.”
– “Là sao? Mẹ làm gì mà hủy ủy quyền? Giờ hồ sơ vay của con bị treo hết rồi!”
– “Ờ, vậy tốt.”
– “…Mẹ nói gì?”
– “Tốt, để nhà con biết sợ chút.”
Tôi đáp nhẹ nhàng, nhưng từng chữ đều có chủ ý.
Bên kia im lặng một lúc, rồi con dâu giằng lấy điện thoại:
– “Mẹ về nhà nói chuyện cho rõ! Ai cho mẹ khóa tài khoản? Mẹ có biết tụi con đang cần tiền gấp không?”
Tôi cười nhạt:
– “À, vậy mà sáng nay vứt đồ mẹ ra cổng, còn bảo mẹ ở chuồng bò thì được?”
Cô ta sững lại vài giây – chắc không ngờ tôi đã đọc tờ giấy và còn giữ nó.
– “Con… con chỉ nóng… mẹ hiểu lầm…”
– “Tôi già nhưng không lú.” – tôi ngắt lời – “Còn lại thì để luật giải quyết.”
Tôi tắt máy.
Cả nhà dì Tư nhìn tôi. Tôi kể sơ lại chuyện, dì chỉ thở dài:
– “Chị chịu nhịn hoài nên tụi nó lấn. Giờ chị làm vậy là đúng.”
Tối đó, đến lượt thằng út gọi lại. Nó nghe mọi chuyện xong thì giọng nghẹn lại:
– “Mẹ đừng lo. Con sẽ về.”
Tôi gạt đi:
– “Không cần. Để mẹ tự xử. Con cưới vợ, nuôi con cũng đủ cực rồi.”
Nhưng thằng nhỏ vẫn nói:
– “Nhà mình bây giờ không phải chỉ là chuyện tiền. Họ coi thường mẹ quá.”
Tôi biết nó tức thay tôi, nhưng nó mềm tính, dễ nóng. Tôi không muốn nó về rồi lại to chuyện.
Đêm hôm đó, khi dì Tư đã ngủ, tôi ngồi một mình trước hiên, nhìn ánh đèn nhà mình lập lòe sau hàng cau. Tôi biết chắc, trong căn nhà ấy lúc này không khí đang hỗn loạn. Họ cần tiền để hoàn thiện căn bếp mới, cần ký quỹ để mua miếng đất vườn, cần hồ sơ vay vốn được duyệt trong tuần này để nhận chiết khấu.
Và tất cả đều đứng tên bảo lãnh của tôi.
Tôi mỉm cười.
Không phải tôi muốn họ khổ, nhưng người ta chỉ biết tôn trọng khi họ sợ mất thứ mà họ coi là đương nhiên.
Tối đó, đến lượt thằng út gọi lại. Nó nghe mọi chuyện xong thì giọng nghẹn lại:
– “Mẹ đừng lo. Con sẽ về.”
Tôi gạt đi:
– “Không cần. Để mẹ tự xử. Con cưới vợ, nuôi con cũng đủ cực rồi.”
Nhưng thằng nhỏ vẫn nói:
– “Nhà mình bây giờ không phải chỉ là chuyện tiền. Họ coi thường mẹ quá.”
Tôi biết nó tức thay tôi, nhưng nó mềm tính, dễ nóng. Tôi không muốn nó về rồi lại to chuyện.
Đêm hôm đó, khi dì Tư đã ngủ, tôi ngồi một mình trước hiên, nhìn ánh đèn nhà mình lập lòe sau hàng cau. Tôi biết chắc, trong căn nhà ấy lúc này không khí đang hỗn loạn. Họ cần tiền để hoàn thiện căn bếp mới, cần ký quỹ để mua miếng đất vườn, cần hồ sơ vay vốn được duyệt trong tuần này để nhận chiết khấu.
Và tất cả đều đứng tên bảo lãnh của tôi.
Tôi mỉm cười.
Không phải tôi muốn họ khổ, nhưng người ta chỉ biết tôn trọng khi họ sợ mất thứ mà họ coi là đương nhiên.
– “Con dâu con viết tờ giấy đó hả?” – tôi hỏi.
– “…Dạ… nó… nó nói vậy trong lúc tức. Con không kịp ngăn.”
– “Không kịp ngăn hay không muốn ngăn?”
Nó nuốt nước bọt, mặt đỏ bừng. Hôm qua chắc nó không ngờ hậu quả lại nhanh đến vậy: ngân hàng đóng băng khoản vay, chủ thầu gọi hối, còn tôi thì… biến mất khỏi nhà.
Tôi khoanh tay:
– “Con nói thật đi, tờ giấy đó là ý của ai?”
Nó nhìn tôi thêm vài giây rồi thở dài:
– “…Là của tụi con. Con dâu bảo mẹ về là lại lo chuyện trong nhà, rồi xài tiền điện nước… mẹ ở đây cho khỏe.”
Tôi bật cười cay đắng. hóa ra tôi bị đuổi chỉ vì họ sợ tốn tiền điện nước. Vậy mà tôi đã nuôi nó gần hai mươi năm, từ lúc sổn sơn cho đến khi đi làm, lấy vợ.
Tôi đứng dậy, nói thẳng:
– “Muốn mẹ về? Được. Nhưng từ giờ, nhà đó mẹ đứng tên. Hai vợ chồng con muốn sống thì ký vào thỏa thuận chia tài sản. Mẹ lấy phần của mẹ, còn lại để tụi con.”
Nó tái mặt:
– “Mẹ… mẹ làm vậy thì tụi con chết!”
– “Ờ, vì tụi con nghĩ mẹ chỉ biết nhịn.”
Tôi nhìn nó bằng ánh mắt mà chắc chưa bao giờ nó thấy ở mẹ mình.
Bất ngờ, thằng út chạy xe đến. Nó không nói gì, không hỏi gì, chỉ đứng chắn trước tôi như thể sợ tôi bị đối xử tệ thêm lần nữa.
– “Anh hai, anh quá đáng thật.” – nó nói. – “Mẹ đi trông cháu nhà em suốt hai tháng. Về đến nhà thì bị đuổi?”
Thằng cả bực lên:
– “Mày đừng xen vào! Chuyện nhà tao!”
– “Đây là nhà MẸ, không phải nhà anh.” – thằng út gằn từng chữ.
